برخي بسيار نفيس است، شهرت و محبوبيت آن را نشان ميدهد. لوران دو پرِميهفه (وفات: پاريس 1418) آن را به فرانسه ترجمه و در سيزدهم نوامبر سال 1400 به لويي، دوك بوربن، اهدا كرد. اين ترجمهٴ تحتاللفظي در سال 1476 در بروژ بهوسيلهٴ كُلار مانسيون و بار ديگر، در سال 1483، در ليون، چاپ شد. لوران پس از سال 1400 ترجمهٴ فرانسهٴ تازهاي كرد، حاوي مقدار زيادي اطلاعات اضافي، كه حجم كتاب را بهدو برابر رساند؛ اين ترجمه در سالهاي1405ـ1409 فراهم شد و به ژان، دوك دوبري (1340ـ1416)، برادر شارل پنجم اهدا گرديد، كه مردي بدكاره ولي حامي هنرمندان و از معتبرترين شهرياران عصر خويش بود. از اين ترجمهٴ دومي نسخههايي در دست است كه برخي از آنها بسيار گرانبهاست، بهويژه يكي كه بهوسيلهٴ ژان فوكه (حدود 1415ـ1485)، نقاشي شده است. اين كتاب اولينبار در سال 1483 و بار ديگر، در 1494، 1506؟، 1515، 1538 چاپ شد. ترجمهٴ سومي بهزبان فرانسه از ويتار در سال 1578 در پاريس انتشار يافت.
ترجمهٴ آلماني هيرونيموس تسايگلر (وفات: 1562) در سال 1545 در اوگسبورگ چاپ شد. ترجمهٴ ايتاليايي جوزپه بتوسي در سالهاي 1545، 1551 در ونيز، و در سال 1598 در فلورانس انتشار يافت. ترجمهٴ اسپانيايي ماريا لوپز دوآيالا و خوآن گارسيا كشيش سانتياگو در سال 1495 در اشبيليه، در 1511 در طليطله، در 1552 در آلكالا دو هنارس بهچاپ رسيد.
جان ليدگيت (1370؟ـ1451؟)، از شاگردان چاسر، آن را بهانگليسي ترجمه كرد. سقوط شهرياران او اقتباسي منظوم است (36365 بيت) از دومين ترجمهٴ فرانسوي لوران پرِميهفه، ليدگيت آن را در سالهاي 1431ـ 1438، نوشت و به همفري دوك گلاستر (1391ـ1447) معروف به
دوك خوب همفري اهدا كرد، كه او هم بههمان بدي دوك دوبري و مانند او حامي ادبيات بود. سي نسخه از سقوط شهرياران
در دست است كه نُه تاي آنها معاصر با مترجم و تقريباً همگي از سدهٴ پانزدهم است. اين متن را اولينبار ريچارد پينسُن در سال 1494، در لندن، چاپ و در سال 1527 تجديد چاپ كرد؛ چاپهاي ديگر لندن 1554، لندن 1555 ؟ و غيره. چاپ انتقادي هنري برگن (4 ج، موٴسسهٴ كارنگي، واشنگتن، 1923ـ27؛ ايسيس ش 33، ص 361).
مختصر آنكه سرنوشتمردان نامدار بوكاچيو پيش از نيمهٴ سدهٴ شانزدهم بهشش زبان چاپ شده بود. هفت چاپ سدهٴ پانزدهم بهچهار زبان بومي، بهعلاوهٴ پانزده چاپ از سدهٴ شانزدهم در دست است.
ب) در بابزنان نامدار؛ اين كتابي است شبيه قبلي و مجموعهاي است از حكايات تاريخي كه با هدفي اخلاقي گردآوري شده است. بوكاچيو آن را در اواخر سال 1362 بهاتمام رساند و به كنتس آلتاويلا، خواهر آندرآ دلي آچايولي پيشكار بزرگ ناپل اهدا كرد؛ در اثناي سالهاي1370ـ1374 بهاصلاح آن پرداخت. شهرت اين كتاب از
سرنوشتمردان نامدار اگر بيشتر نباشد،